Szczepienia, współpraca, strategia – jak skutecznie realizować politykę zdrowotną w regionach?

Profilaktyka zdrowotna, a zwłaszcza szczepienia, to dziś nie tylko szansa na dłuższe i zdrowsze życie, ale też  sposób na ograniczenie rosnących kosztów leczenia. Aby jednak działania te były skuteczne, potrzebna jest ścisła współpraca różnych środowisk – medycznego, samorządowego i eksperckiego. Właśnie o tym rozmawiali uczestnicy Warsztatów Profilaktyki Zdrowotnej, które odbyły się w Łodzi pod honorowym patronatem Marszałka Województwa Łódzkiego. Organizatorem wydarzenia była Fundacja Zdrowia Publicznego CMUJ w Krakowie.

Po Małopolsce i Śląsku przyszedł czas na Łódzkie – to już trzeci region, w którym odbyły się Warsztaty Profilaktyki Zdrowotnej. Prof. Marcin Mikos, prezes Fundacji Zdrowia Publicznego podkreśla, że warsztaty są odpowiedzią na potrzeby samorządów, które stoją przed wyzwaniem tworzenia skutecznych i dobrze finansowanych programów zdrowotnych.

– Próbujemy stworzyć przestrzeń do wymiany doświadczeń, zdobycia praktycznej wiedzy i zrozumienia formalnych wymogów, np. przy ocenie programów przez AOTMiT – zaznacza prof. Mikos. – Uczestnicy Warsztatów mają okazję nie tylko posłuchać ekspertów, ale też rozwiać wątpliwości związane z wdrażaniem polityki zdrowotnej w swoich regionach. Spotykamy się po to, aby wspierać samorządowców w  lepszym planowaniu, skuteczniejszym działaniu i – co najważniejsze –  w realnej poprawie zdrowia lokalnych społeczności – dodaje.

Zdaniem Magdaleny Amrozik, dyrektor Departamentu Zdrowia w Urzędzie Marszałkowskim w Łodzi, kluczowe kwestie są te związane z finansowaniem działań prozdrowotnych na poziomie samorządowym.

– Niezwykle cenne wskazówki usłyszeliśmy w wykładzie m.in. dr Grzegorza Juszczyka , że poza środkami własnymi JST i dotacjami z Narodowego Funduszu Zdrowia, warto sięgać po fundusze unijne, budżety ministerialne, a także rozważać partnerstwa publiczno-prywatne, współpracę z pracodawcami.

Jak przygotować wniosek, aby uzyskać dofinansowanie?

Wykład pt. „ Najczęstsze błędy w PPZ z perspektywy oceny AOTMiT” Agnieszki Leszczyńskiej, głównego specjalisty w EconMed, okazał się strzałem w dziesiątkę.

– Dobrze przygotowany wniosek – nie tylko pod kątem merytorycznym, ale i formalnym  zwiększa szanse na uzyskanie wsparcia finansowego. Błędy w formułowaniu celów, brak mierzalnych kryteriów efektywności i nieprawidłowa struktura programu – to jedne z najczęstszych błędów, które popełniają autorzy programów polityki zdrowotnej – wyjaśnia Agnieszka Leszczyńska.

Mimo że większość działań realizowanych przez samorządy odbywa się w mikroskali – obejmuje gminy lub miasta i stosunkowo niewielkie populacje, nie wolno je marginalizować, bo właśnie te programy mają realny wpływ na poprawę stanu zdrowia lokalnych społeczności.

Zdrowotne i ekonomiczne obciążenie chorobami zakaźnymi dla społeczeństwa jest ogromne

W 2023 roku straty państwa i pracodawców spowodowane absencją w pracy z powodu chorób zakaźnych, którym można zapobiegać szczepieniami, wyniosły 2 miliardy złotych – tak wynika z zaprezentowanego w Łodzi raportu przygotowanego przez EconMed.  Dane dotyczą wyłącznie pracowników i nie uwzględniają absencji z powodu opieki nad chorującymi na choroby zakaźne dziećmi.

Trudne do oszacowania jest – zdaniem autorów opracowania – zjawisko prezenteizmu, czyli obniżonej efektywności osób, które mimo choroby przychodzą do pracy. Teza „Taniej jest zapobiegać niż leczyć” jest nie do obalenia. Dane mówią same za siebie: w 2023 roku choroby zakaźne przyczyniły się do aż 3,92 miliona dni absencji w pracy – co przekłada się na równowartość ponad 17 tysięcy pełnoetatowych stanowisk!

– Statystki są bezbłędne i wnioski są takie, że inwestycja w szczepienia jest znacznie bardziej opłacalna niż ponoszenie kosztów wynikających z nieobecności pracowników – podkreśla Joanna Augustyńska, wiceprezes EconMed.
Przykłady? Koszt szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi to około 152 zł, podczas gdy absencja spowodowana zachorowaniem może oznaczać stratę produktywności na poziomie 2971 zł – niemal 20-krotnie więcej. W przypadku szczepienia przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A proporcje są podobne – koszt immunizacji jest nawet 15 razy niższy niż ekonomiczne skutki zwolnienia lekarskiego.

– Nie może być innych wniosków po naszej konferencji niż ten, że aby zwiększyć dostępność szczepień– konieczne jest podniesienie poziomu świadomości samorządów, zwłaszcza w mniej zamożnych regionach, na temat alternatywnych źródeł finansowania programów polityki zdrowotnej, takich jak dotacje z funduszy unijnych czy współpraca między sektorem publicznym i prywatnym – kwituje profesor Mikos.